FNguyen

Ngày lại ngày! Nàng hoạ sĩ ngồi bên giá vẽ miệt mài kiến tạo muôn ngàn khuôn mặt khác nhau. Nàng là hoạ sĩ chuyên vẽ chân dung. Nhưng khác với những hoạ sĩ chân dung khác, nàng không khắc hoạ những nguyên mẫu có thật mà chỉ thích vẽ những người đàn bà nàng tự tưởng tượng ra trong những đêm một mình lắng nghe tiếng côn trùng đêm rả rích vọng vào từ phía bên ngoài cửa sổ. Tuy vậy, tranh của nàng luôn được khách hàng rất yêu thích, chúng được bán hết ngay khi vừa mới bày ra và thậm chí ngay cả khi chưa được bày ra. Có một “hồn duyên” nào đó được kết tinh trong những bức tranh nàng vẽ, khiến người đối diện không thể rời mắt. Những người đàn bà trong tranh nàng không chỉ lóng lánh màu sắc và rực rỡ vẻ đẹp nghệ thuật, họ còn mang trong mình một sức sống mãnh liệt kỳ bí. Chín trên mười những người xem tranh đều quả quyết – tuy không dám nói ra – rằng dưới làn vải áo kia có một trái tim đang đập, đôi mắt kia rõ ràng vừa mới chớp và đôi môi ấy dường như vừa mới nhoẻn cười… Lạ nhất là đôi mắt những người đàn bà ấy. Nó sâu thẳm, đen và buồn như chất chứa hàng nghìn tâm sự u uất, nó lóng lánh như đang phát ra ức vạn tia lửa, nó ẩn chứa khát vọng sống to lớn, nó là hiện thân của đam mê cháy bỏng và của khát khao. Và những khách hàng, cả nam lẫn nữ bỗng dưng thấy YÊU SAY ĐẮM những nhân vật trong tranh nàng. Cái hồn bức tranh đang toả bùng ra từ đôi mắt nhân vật bao trùm lấy họ, quấn quyện lấy họ và họ bỗng nhiên trở thành những tín đồ trung thành, chỉ mong quỳ sụp xuống mà hôn hít đôi chân của những người đàn bà trong tranh – đấy là trong trường hợp họ có chân…

Thế nhưng, khác với những bức tranh của mình, nữ hoạ sĩ không phải người hấp dẫn. Nàng không xinh đẹp, cũng không có được vẻ duyên dáng và ma lực quyến rũ mạnh mẽ như những người đàn bà nàng tạo ra trên khung vải. Nàng chỉ là một người đàn bà bình thường, thô kệch trên khuôn mặt, vụng về trong cư xử và ngại ngần trong đôi mắt. Tuy vậy, bản chất nghệ sĩ và trái tim người đàn bà trong nàng lại khao khát tình yêu. Nàng mở rộng lòng mình đón nhận cả thế gian, nhưng những người đàn ông đến rồi đi, những cuộc tình chớm nở rồi nhanh chóng phụt tắt khiến trái tim nàng tan nát. Không biết bao nhiêu lần, nàng hoạ sĩ ước ao mình cũng có được sức hấp dẫn ma mị trong đôi mắt của những người đàn bà trong tranh, chắc hẳn khi đó nàng sẽ dễ dàng tìm thấy hạnh phúc chứ không phải khổ sở thế này. Nỗi cô đơn lớn dần trong nàng thành những âu lo, thành héo mòn đau đớn và cả những què quặt trong tâm hồn. Rồi nàng ngã bệnh trầm kha, không gượng dậy nổi. Nàng nằm mê man trên chiếc sa lông kê giữa phòng vẽ, người nóng hầm hập, trán đẫm mồ hôi. Trong cơn mê sảng, nàng đảo mắt quanh gian phòng lớn trần cao vút tràn ngập tranh chân dung. Những người đàn bà được sơn phết từ sơn dầu trên phông vẽ, người nọ chèn lên người kia, tất thảy dường như đều chăm chú nhìn nàng bằng đôi mắt mê người của mình, khiến nàng ngây ngất. Dường như có tiếng cười nhẹ khúc khích vang lên đây đó, và bỗng nhiên nàng hoạ sĩ thấy mình đứng dậy, nhẹ nhàng lướt qua những bức tranh. Nàng dừng lại trước bóng hình một thiếu nữ thật xinh, với suối tóc dài đen mềm và làn da tươi tắn. Nàng đưa tay bóc lấy gương mặt thiếu nữ, lặng lẽ dán lên gương mặt chính mình. Và kỳ lạ làm sao, trong tấm gương lớn trước mặt, nàng thấy mình đã biến đổi thành giống hệt cô thiếu nữ ấy. Nàng thử mang khuôn mặt mới đi khắp nơi. Không người thân bạn bè nào nhận ra được đó chính là nàng, nhưng tất cả đều bị vẻ quyến rũ của cô thiếu nữ nàng đang giả trang cám dỗ. Họ phát điên lên vì nàng, chiều chuộng nàng, yêu quý nàng. Ước mơ đã thành sự thật! … Nàng hết ốm, và từ đó bắt đầu vẽ ra nhiều những gương mặt trẻ đẹp khác nhau để giả trang. Nàng lúc thì là một cô bé tuổi teen với phong cách hiện đại xì tin, lúc lại là một người đàn bà tuổi ba mươi đang độ chín mặn mà, có khi lại là một cô nàng kiểu hot girl chân dài da trắng… Đàn ông theo nàng từng vốc, nàng được hân hoan đón nhận ở bất cứ đâu… Thế nhưng nàng họa sĩ vẫn chưa hài lòng. Những mặt nạ phụ nữ đó tuy đẹp và hấp dẫn nhưng vẫn chưa đạt được đến mức tinh xảo nàng mong muốn, thực ra là còn kém rất xa so với tham vọng của nàng. Thế là những ngày sau đó, nàng giam mình trong phòng làm việc, quên ăn quên ngủ, chỉ miệt mài bên giá vẽ. Nàng chi li nét bút, cẩn thận phết màu, nàng không chỉ chú trọng ma lực trong đôi mắt mà còn chú ý từng sợi tóc, từng khoé mắt, từng nét môi, từng góc cằm của người đàn bà nàng đang kiến tạo. Nàng đem hết tâm tư mình, hồn phách mình, đam mê và mơ ước của mình để thổi hồn vào dáng hình người đàn bà ấy. Đúng một tháng trời như thế, nàng hoạ sĩ sức tàn lực kiệt, nhưng người đàn bà hoàn hảo Galatéa(1) thì đã ra đời. Bức tranh mới khắc họa một cô gái đẹp tuyệt trần với dáng dấp yêu kiều nồng nàn và gương mặt toàn bích đến choáng ngợp. Nàng đẹp như mặt trời buổi sớm, tươi mát như làn gió sớm mai và dịu ngọt như hoa mùa xuân mới nở. Nàng mang vẻ đẹp của thánh thần Hy Lạp trên núi Olympus(2), nàng còn có vẻ trong trắng thanh khiết của hoa ly, giọt tuyết và những đám mây bông. Nàng vượt xa những gì các nhà văn nhà thơ có thể tưởng tượng, nhân loại có thể ngợi ca, nàng cao hơn trên những công chúa, những siêu mẫu và những ngôi sao… Nàng hoạ sĩ đã hoàn thành kiệt tác của đời mình. Nàng gần như run rẩy khi đưa đôi tay đẫm mồ hôi bóc lấy gương mặt kiệt tác và nhẹ nhàng đặt nó lên héo hon chính mình. Mặt nạ đẹp chưa từng thấy, đẹp đến mức chính họa sĩ cũng phải sững sờ. Nàng mang chiếc mặt nạ toàn bích mới mở cửa bước ra khỏi nhà. Và… lặng yên trong giây lát. Tất cả, tất cả mọi người, từ chú chim sẻ lích chích trên cành cây đến con chó mực đang gầm gừ trước cửa nhà hàng xóm, từ bác lao công đang dọn dẹp trong sân đến người đàn ông bảnh bao mang dáng dấp ông chủ bự vừa bước xuống từ chiếc xe hơi sang trọng, tất thảy mọi người mọi vật dường như đều sững lại mà sửng sốt nhìn nàng. Chưa bao giờ, đôi mắt trần thịt tầm thường của họ được nhìn thấy một nhan sắc nào kỳ diệu đến thế. Và, chẳng hề nghĩ ngợi gì, giống như thể vừa bị mất hết lý trí, họ bỏ hết công việc đang làm mà vây quanh nàng, tán tụng nàng, quỳ sụp trước nàng và tung hô nàng như nữ hoàng của họ. Buổi chiều hôm ấy trở thành khởi đầu cho quãng thời gian huy hoàng và lộng lẫy nhất trong cuộc đời vốn tẻ lặng của nàng họa sĩ. Đàn ông, và cả đàn bà theo nàng nhiều không kể xiết khiến nàng bắt buộc phải thuê vệ sĩ, nhưng đến vệ sĩ cũng không khỏi xiêu lòng trước dáng vẻ trác tuyệt của nàng. Tên tuổi, hình ảnh nàng xuất hiện khắp nơi trên những phương tiện thông tin đại chúng, những áp phích và cả nơi cửa miệng những người hâm mộ. Nàng bỗng chốc trở nên nổi tiếng lẫy lừng còn hơn cả những gì nàng mơ ước. “Hiện tượng của sự quyến rũ”, “Người đàn bà quyền năng”… là những danh hiệu cánh nhà báo tặng cho nàng. Nàng say sưa với nhan sắc mới, vinh quang mới, cuộc sống mới, nàng quên hẳn cô nữ hoạ sĩ xấu xí tội nghiệp xưa kia. Chiếc mặt nạ chiếm hữu nàng cả ngày lẫn đêm, ngày càng dính chặt hơn vào mặt nàng nàng cũng không chú ý, mà giả có chú ý chắc cũng chẳng bận lòng. Người ta yêu nó cũng là yêu nàng. Nàng cũng yêu nó, nó với nàng bây giờ là một và sẽ chẳng bao giờ rời xa…

Thời gian dần trôi, nữ hoạ sĩ năm nào không vẽ tranh nữa nhưng vẫn ngày càng giàu có và nức tiếng. Thế nhưng, nàng vẫn cô đơn, và những cuộc tình vẫn trôi qua như gió thoảng. Một lần nữa, nàng lại phải tự đặt dấu hỏi: Nàng có thực sự yêu những người đàn ông đó không? Có chứ! Những người đàn ông đó có yêu nàng không? Có chứ – còn yêu đến phát điên là đằng khác. Nhưng sao nàng hoạ sĩ vẫn thấy thiêu thiếu cái gì. Nàng nghĩ mãi, nghĩ rất lâu nhưng vẫn không tài nào hiểu nổi, trí óc nàng đã bị mặt nạ choán hết rồi. Nhưng cho dù vậy, câu trả lời vẫn đến với nàng ít lâu sau đó. Nàng họa sĩ gặp chàng trai trẻ có đôi mắt lãng đãng và dáng vẻ phong trần vào một buổi chiều nắng vàng rất ngọt. Lý do đầu tiên khiến nàng hoạ sĩ chú ý đến chàng trai là bởi chàng không rồ dại lên hâm mộ nàng như đám người xung quanh nàng lúc đó. Đôi mắt chàng chỉ lướt nhẹ qua nhan sắc kiều mị của nàng, rồi lại khẽ cúi xuống bên tách cà phê đen đặc sánh. Lẽ dĩ nhiên, làm sao nàng có thể tha thứ cho một hành động “vô lễ” dường ấy. Thói hiếu thắng đàn bà khiến nàng sau khi làm đủ mọi hành động gây chú ý không thành thì đành hạ mình tiến đến bên chàng mở lời làm quen trong ánh mắt ngưỡng mộ pha lẫn ghen tị của hàng trăm kẻ khao khát khác.

Khác với những gì nàng hoạ sĩ dự đoán, chàng trai không tỏ vẻ cao ngạo hay kiêu căng gì hết. Trái lại, chàng vui nhộn và chân thật một cách tự nhiên, không hề có một mảy may gì của giả trá, xu nịnh trong đôi mắt cũng như lời nói của chàng cả. Và nàng hoạ sĩ lập tức thấy mình gục ngã. Chính sự điềm tĩnh, bình thản, chân thành và không tư lợi của chàng là điều mà những người đàn ông kia còn khuyết thiếu, cũng là điều mà nàng còn khuyết thiếu. Nhưng lúc này, nàng họa sĩ chưa nhận ra điều đó. Nàng chỉ biết khi ở bên chàng, nàng thấy lòng mình ấm lại, yên tâm và thoải mái. Không còn nghi ngờ gì nữa, chàng chính là người đàn ông nàng vẫn tìm kiếm lâu nay. Trái tim nàng họa sĩ gióng lên một hồi chuông hân hoan reo mừng hạnh phúc…

Thế nhưng, buồn thay, chưa kịp sung sướng nàng đã lập tức thấy hụt hẫng ngỡ ngàng. Chàng trai luôn vui vẻ, lịch sự và nồng hậu nhưng lại chẳng mảy may tỏ ra một chút thái độ nào có thể tạm gọi là biểu hiện tình yêu với nàng cả. Nàng kiên nhẫn dành thời gian ở bên chàng, trò chuyện với chàng, phô bày nhan sắc và phát huy tối đa ma lực trong ánh mắt, nhưng tất cả đều công toi. Chàng được tạc từ đá chăng? Hay tim chàng nặn bằng đất sét? Nàng bực tức nghĩ… Hạnh phúc tưởng như đã trong tầm tay lại tuột đi mất, nàng họa sĩ thành tương tư, sầu khổ đêm ngày. Cho đến một hôm, mệt mỏi rã rời vì bị hành hạ bởi tình yêu đơn phương và những khát vọng chưa đạt tới, nàng hoạ sĩ không thể chịu nổi nữa. Nàng quyết định tìm đến bên chàng trai, ôm chầm lấy chàng và nói trong tiếng thổn thức đứt quãng:

- Anh! Em… em yêu anh! Anh biết thế không?

- Có! Anh biết!

Nàng hoạ sĩ sửng sốt khi nghe câu trả lời của chàng trai:

- Vậy… anh không yêu em sao?

- Không! Bởi anh không thể yêu mặt nạ.

- …??

- Em sống bằng mặt nạ, em yêu bằng mặt nạ, nhan sắc em là mặt nạ và đôi mắt em cũng là mắt mặt nạ. Người ta choáng ngợp trước mặt nạ của em, người ta điên lên vì ma lực toả ra từ trong đôi mắt ấy. Nhưng mặt nạ em nông cạn và không thực, mặt nạ em tham lam và giả dối. Chỉ khi em là em, anh mới có thể thuộc về em suốt cuộc đời…

Nàng hoạ sĩ chết trân trước những câu nói của chàng trai. Sao lại như thế được? Mặt nạ hoàn hảo, mặt nạ quyến rũ, mặt nạ toàn năng của nàng đã giúp nàng chiếm hữu bao kẻ si tình khác nay lại trở thành vật cản giữa nàng và người duy nhất nàng yêu? Nước mắt họa sĩ ứa ra, ngấn đầy trong đôi mắt nhưng lại không thể thoát ra ngoài vì mặt nạ cao quý của nàng không dung chứa nó. Như một kẻ điên, nàng họa sĩ quay lưng bỏ chạy. Nàng trở về căn phòng vẽ xưa cũ ngập ngụa những bức tranh đàn bà đẹp mê ảo. Mặt nạ! Mặt nạ! Tất cả đều là vô nghĩa mà thôi. Nàng họa sĩ dùng cả hai bàn tay thiên tài tóm lấy lớp da mặt nạ kéo xuống. Thế nhưng mặt nạ lâu ngày đã bén rễ đâm sâu, đã hòa quyện với da thịt nàng mất rồi, nên nó bướng bỉnh trì kéo, khiến nàng đau đớn phát ngất, tưởng như mặt mình cũng bong ra theo mặt nạ. Mặc kệ, nàng kiên quyết giằng xé thật mạnh. Cuối cùng, sau bao nhiêu cố gắng của họa sĩ, những chiếc rễ quăn queo cũng bật lên, lớp da nhầy nhụa của mặt nạ tướt ra rơi xuống mặt sàn. Nàng họa sĩ bước qua nó đến bên chiếc gương lớn năm xưa. Sau bao nhiêu năm sống trong một giấc mơ không có thực, nàng họa sĩ mới lại ngắm gương mặt của chính mình. Nhưng kia là nàng ư? Chính nàng đấy ư? Không phải tàn héo, không phải xấu xí, cũng không rách nát, mà là mờ nhạt. Mờ nhạt, hư ảo! “… Chỉ khi em là em, anh mới có thể thuộc về em suốt cuộc đời…” Nàng có còn trở lại được là nàng nữa không? Tính cách nàng, tài năng hội họa và cả bản ngã của nàng, nàng đã dâng hiến hết cho mặt nạ rồi. Nếu còn sót lại chút gì thì chỉ là mẩu tàn dư của một người đàn bà đã từng có thời yêu và sống. Nước mắt của nàng họa sĩ, không còn bị mặt nạ kìm giữ, chảy tan và vỡ vụn trên gương mặt nhạt nhòa. Nàng khóc cho ai, cho nàng hay cho cả thế giới mê muội nhan sắc nàng? Dưới mặt đất, mặt nạ toàn bích nằm tan nát. Gió lồng lộng thổi vào phòng qua những khung cửa sổ lớn mở rộng, mặt nạ nhẹ tênh theo gió phấp phới bay đi…

Vào một buổi sáng mùa đông ảm đạm, chàng trai trẻ với đôi mắt lãng đãng và dáng vẻ phong trần dừng lại bên quầy báo nhỏ vệ đường. Chàng nhặt lấy một tờ tin tức, giở ra. Mắt chàng lướt qua mẩu tin viết về một nữ họa sĩ đã từng có thời rất nổi danh vừa được phát hiện đã qua đời trong căn phòng vẽ, giữa những bức tranh chân dung đàn bà đủ màu đủ dáng. Điều kỳ lạ nhất là một bức trong số đó, tuy được vẽ rất đẹp và công phu nhưng lại bỏ trắng khuôn mặt người đàn bà…

Khi chàng trai đang đọc mẩu tin thì phía xa xa sau lưng chàng, một đám đông đang tụ tập càng ngày càng lớn, tung hô rầm rộ. Chàng quay lại xem chuyện gì, vừa kịp nhận ra gương mặt kiều diễm đã từng một thời quen thuộc nay đang tỏa sáng rạng rỡ giữa đám người hâm mộ điên cuồng xung quanh. Chàng nhìn chăm chú vào gương mặt ấy hồi lâu rồi lặng lẽ cúi xuống bên tờ báo, giấu tiếng thở dài.

Người đàn bà xinh đẹp giữa đám đông tung hô bắt gặp ánh mắt chàng. Im lặng, rồi nàng ta rẽ đám đông tiến tới bên chàng cất tiếng:

- Xin lỗi, có thể… mời anh đi đâu đó nói chuyện làm quen được không?



Chú thích:

(1) Galatéa: Theo thần thoại Hy Lạp, Pigmalion đã tạc ra bức tượng nàng trinh nữ Galatéa từ ngà voi rồi phải lòng chính tác phẩm của mình. Nữ thần tình yêu và sắc đẹp hiểu rõ tâm tư của chàng nghệ sĩ, đã thổi hồn sống vào bức tượng để xe duyên cho hai người.

(2) Olympus: Đỉnh Olympus, theo thần thoại Hy Lạp là lãnh địa của các vị thần, được cai quản bởi thần Zeus, vị thần tối cao.